دری نایاب: حمایت از حزب وحدت و شهید مزاری - قسمت هفتم

خراسانی، حمایت از حزب وحدت و شهید مزاری

 غرجستانی: به دوران تأسیس حزب وحدت اشاره کردید، یکی از آرزوهای خراسانی تحقق‌یافته بود، با آن‌هم حزب

فراز و فرودهای زیادی را تجربه کرد و شهید مزاری با مشکلات بزرگی مواجه شد، از فعالیت‌های آیت‌الله خراسانی در این دوره بگوئید

اعتمادی­ هزاره­ ها: رخداد حزب وحدت برای همه مردم ما مخصوصاً محقق خراسانی خیلی خوشحال‌کننده و امیدبخش بود ایشان می‌گفت

" من در نجف بارها می‌گفتم سه چیز برای نجات مردم ما لازم است"

اول. تشکیلات سیاسی قدرتمند، شبیه یک دولت که در تمام حوزه‌های اساسی مثل سیاست، فرهنگ، آموزش و اقتصاد برنامه داشته باشد.پ

دوم. رهبری قاطع و موءمن، فداکار و امین.پ

سوم. مرجعیت دینی که در عرصه‌های سخت پشتیبان و حامی شما باشد و به جنگ و صلح تان مشروعیت بدهد. امروز بحمدالله به این سمت پیش می‌رویم. من سال‌ها خون‌دل خورده‌ام و سال‌ها از خدا می‌خواستم و آرزویم بود روزی شود که این مردم به یک تحولی رو بیاورند و برای سرنوشت جمعی‌شان کار کنند.»پ

زمانی که دفاتر حزب وحدت فعال شد، به خاطر مصالحی، مسئولیت‌ها میان فعالین گروه‌های سابق تقسیم‌شده بود لذا در دفتر مشهد بعضاً نیروهای راه پیداکرده بودند که خیلی با اندیشه و سلیقه مرحوم خراسانی سازگاری نداشتند ما تلاش می‌کردیم که در مناسبت‌ها و برنامه ها ایشان را به‌عنوان سخنران تعیین کنیم اما برخی‌ها کارشکنی می‌کردند، هرچند در اغلب موارد آن‌ها نیز مجبور به تبعیت از جوّ غالب بودند.پ

مرحوم خراسانی در رابطه به شهید مزاری می‌گفت

«من زمانی که در نجف بودم بیشتر از هر عالم افغانستانی دیگر اطلاع و اشراف به اوضاع افغانستان و هزارجات داشتم چون دغدغه دائمی‌ام بود و همواره از طریق رادیو، مسافر، زائر، علما و طلاب پیگیر بودم. پس از حضور در ایران و مخصوصاً مشهد که آگاهی و شناختم چند برابر شده؛ لذا با توجه به شناخت و برداشت خود از اوضاع، عرض می‌کنم: استادنا المزاری آن رهبر موعود است. درست است که حزب، قوانین و حساب‌وکتاب خود را دارد اما نخبگان قوم و مفکّرین هزاره باید درک کنند که در این شرایط طوفانی و بحرانی کشتی امت را فقط این ناخدا می‌تواند به ساحل نجات برساند.»پ

زمانی که عده‌ای خاصی علیه حزب وحدت و شخص شهید مزاری تبلیغات می‌کردند، خراسانی می‌گفت

«این‌ها وسوسه‌های نفسانی است، القائات شیطانی است. فریب این حرف‌ها را نخورید. ای کسانی که امروز با سردار رشید ما استاد مزاری مخالفت می‌کنید شما چه غرض و مرضی دارید؟ چه هوس و طمعی دارید؟ مگر شما طالب عزت و سربلندی مردم خود نیستید؟ مگر شما دوست ندارید به یک حق و حقوقی برسید؟ خوب راهش همین است که در اطراف یک محور مطمئن و رهبر وفادار و فداکار جمع شوید.»پ

 این سخنان را خراسانی زمانی می‌گفت که شهید مزاری به آن شهرتی که بعدها پیدا کرد، نرسیده بود. در چند مناسبت و جلسات بزرگ به‌صورت خاص روی موضوع رهبری سیاسی و حمایت از شخص شهید مزاری خیلی تأکید کرد ازجمله زمانی که تعدادی از نیروهای حزب وحدت در جبهه «خرماکه و پشمکه» ولایت نیمروز شهید شدند. در مشهد مراسم باشکوهی برای تجلیل شهدا برگزار شد و ما آیت‌الله خراسانی را سخنران انتخاب کردیم ایشان در حمایت از شهید مزاری سنگ تمام گذاشت در آن مراسم گفت

« الیوم استادنا المزاری اَیّدَه الباری در رأس این ملت قرارگرفته است؛ وظیفه ملی، دینی و مذهبی یکایک ما و شماست که از این بزرگ‌مرد  حمایت کنیم و فریب خناسان را نخورید این‌ها یا آلت دست دشمن هستند، یا عاجز از درک مصالح و منافع مردم... در جنگ اعراب و اسرائیل، پس از شکست اعراب جمال عبدالناصر استعفا داد. آن روز دنیای عرب یک مرد داشت و آن جمال بود. امروز هم در افغانستان شما مستضعفان و ستمدیدگان یک مرد دارید و آن؛ استادنا المزاری اَیَّده الباری است. دشمن به شیوه‌های مختلف می­کوشد این سرمایه را از شما بگیرد لذا باید ایشان را حمایت کنید. مزاری، با توجه به صداقت، صلابت و شجاعتی که از خود نشان داده و بر اساس آنچه من دریافته ام و از دوستان شنیده‌ام؛ باید اطرافش گرفته شود. ویژگی‌های که در این مرد هست ویژگی‌های یک رهبر سالم و کامل است.»پ

در این جلسات از رجال تاریخی هزاره یاد می‌کرد و می‌گفت: «از فرصت‌های پیش‌آمده باید استفاده کرد. قرآن که قسم به عصر گفته یعنی وقت‌شناسی.» همان زمان قضیه برخورد دولت پیشاور پیش آمد که هزاره‌ها را نادیده گرفته بود. خراسانی می‌گفت

 « وقتی وحدت نداشتید؛ قدرت ندارید و کسی شما  را حساب نمی‌کند. ما باید تبدیل به یک قدرت موءثر شویم و الان که 9 حزب، اتحاد کرده‌اید بهترین فرصت پیش‌آمده؛ هر هزاره‌ای در هر جای دنیا که حضور دارد، باید یک عضو برجسته این تشکیلات و مدافع منافع کلان شما باشد.»پ

غرجستانی: آیت‌الله محقق خراسانی در این مرحله با جدیت مسائل مربوط به جامعه هزاره را دنبال می‌کرد و همین باعث شد برچسب قوم‌گرایی هم زده شود

اعتمادی هزاره‌ها: انگیزه اصلی خراسانی در فعالیت‌های سیاسی اجتماعی این بود که یک تحول اساسی در جامعه افغانستان ایجاد شود و چون خودش هزاره بود بستر کار را جامعه هزاره می‌دید مضاف بر اینکه به تبعیض و تعصب گسترده در حق هزاره­ها نیز آگاه بود نه اینکه بگوید فقط برای هزاره کار می‌کنم. او دارای یک جهان‌بینی وسیع اسلامی و انسانی بود و از کار برای محرومین اعم از عراقی، ایرانی، افغانی و لبنانی لذت می‌برد برای همین از همکاری با همه آن‌ها دریغ نکرد.پ

نامه آیت‌الله خراسانی به شهید مزاری

غرجستانی: گویا آیت‌الله خراسانی نامه‌ای هم به شهید مزاری می‌فرستد، اگر ممکن است از آن نامه بگوئید؟

اعتمادی­ هزاره­ ها: به نظرم سال 1372 بود که حاج علی میرزایی از کابل آمده بود، من رفتم خدمت آیت‌الله خراسانی و گفتم: «یکی از افراد مورد اعتماد استاد مزاری آمده و قرار است کابل برود اگر صلاح میدانید حضرت‌عالی یک نامه‌ای به استاد مزاری بنویسید». ایشان هم پذیرفت و در دو صفحه به خط مبارکشان نوشت، مهر و امضا کرد. بعد به من داد و گفت: «شما هم بخوانید». من گفتم: «لازم نیست به‌ هر روی، نامۀ شماست و هرچه نوشته‌اید درست است». گفت: «نه بخوانید از شما پنهان نیست». بعد فرمود: «اگر کپی هم برای خودت بگیری مانعی ندارد». در آن نامه روی همان محورهای سه‌گانه تشکیلات، رهبری و مرجعیت دینی تأکید شده، همچنین بحث ارتباطات جهانی، توجه خاص و سرمایه‌گذاری روی هزاره‌جات و اینکه برای همراهی و همکاری دلسوزان و مفکران قوم از عنصر تشویق استفاده کنید، است. در آخر هم نوشته بود: «اگر لازم باشد و شما صلاح بدانید، من حاضرم به‌عنوان یک سرباز در کنار شما باشم». من این نامه را به حاج علی دادم و تأکید کردم که محرمانه است و به استاد مزاری برسان. کپی‌اش هم نزد من بود و متأسفانه فعلاً در دسترس نیست؛ اما ان‌شاءالله روزی پیدا خواهد شد.پ

ارتباط تلفنی با شهید مزاری

غرجستانی: یک‌وقتی از ارتباط تلفنی آیت‌الله خراسانی با شهید مزاری یادکردید؛ در این زمینه اگر لازم میدانید بیشتر توضیح دهید

اعتمادی­ هزاره­ ها: این قضیه نیز به  سال 1372 بر می گردد، آن زمان ارتباط با افغانستان خیلی سخت بود، شهید مزاری در کابل تلفن  ثریا داشت و آیت‌الله خراسانی یک‌بار از منزل خود با ایشان تماس گرفت، بنده هم حضور داشتم. گفت: «استاد! بحمدالله مردم دارد به رهبری حضرت‌عالی به سمت تحول بزرگ پیش می‌رود، ما هم به‌عنوان حامی و سرباز در کنار شما هستیم و آرزو دارم که در افغانستان بیایم. استاد مزاری تشکر کرد و گفت خدا وجود شما را حفظ کند. ما به حمایت شما افتخار می‌کنیم. اینجا اوضاع خوب است، اما برای حضور شما متأسفانه زمینه مساعد نیست. ان‌شاءالله دعا کنید وضعیت خوب شود و ما از شما در کابل استقبال کنیم».پ

خراسانی شخصیت فداکار و مخلصی بود. پس از شهید مزاری در سال‌هایی که حزب وحدت در بامیان مستقر بود به استاد خلیلی هم از منزلش زنگ زد، البته فقط از باب تشویق و ترغیب و اعلام حمایت به خاطر مصالح مردم.پ